Rize'nin saklı mirası: Necat Mandev’in 64 yıllık çay koleksiyonu
İstanbul Mecidiyeköy’de otel işletmeciliği yapan Rizeli iş insanı Necat Mandev, 1962 yılından bu yana büyük bir titizlikle biriktirdiği çay paketi koleksiyonuyla çay tarihine ışık tutuyor. Arşivinde 500'e yakın çeşit bulunan Mandev, bu nadide parçaları sadece bir hobi olarak değil, bölgenin kültürel hafızası olarak görüyor.
İSTANBUL - BHA
Koleksiyonun en dikkat çekici özelliği, bugün dev bir kurum olan Çaykur’un kendi arşivinde dahi bulunmayan pek çok erken dönem paketini barındırması. 1962 yılından itibaren piyasaya sürülen ve döneminin grafik tasarımını, tüketim alışkanlıklarını ve ekonomik şartlarını yansıtan bu paketler, Türk çayının serüvenini somut bir şekilde ortaya koyuyor. Mandev, gözü gibi baktığı bu koleksiyonun bireysel bir çaba olmaktan çıkıp kurumsal bir çatıda korunması gerektiğini savunuyor.
Tekel döneminden özel sektöre çayın evrimi
1991 yılına kadar koleksiyonunu hiçbir eksik olmadan sürdüren Necat Mandev, çay sektöründeki değişimin koleksiyonculuğu da etkilediğini belirtiyor.
Çayda devlet tekelinin kalkması ve özel sektörün hızla piyasaya girmesiyle birlikte çeşitliliğin kontrol edilemez bir noktaya ulaştığını ifade eden Mandev, o tarihten sonra eski tadın ve düzenin kalmadığını dile getiriyor. Ancak Mandev'in elindeki 1962-1991 arası "altın dönem" arşivi, bugün paha biçilemez bir değer taşıyor.
Çaykur’a çağrı: Bu mirasa sahip çıkın
Haberin bu noktadaki en önemli boyutu, bu devasa koleksiyonun geleceği. Necat Mandev’in elindeki bu nadide parçalar, Çaykur Genel Müdürlüğü için eşsiz bir fırsat sunuyor.
Çaykur’un kendi tarihine, markasına ve bölge kültürüne sahip çıkması adına bu koleksiyonun bir "Çay Müzesi" çatısı altında toplanması veya Çaykur Genel Müdürlüğü bünyesinde sergilenmesi hedefleniyor.
Sektör temsilcileri ve kültür çevreleri, Çaykur yetkililerinin bu sessiz çığlığa kulak vererek Türk çay tarihini koruma altına almasını bekliyor.
