Elazığ'da dağların arasındaki mavi: Hazar Gölü ve Hazarbaba

ELAZIĞ - BHA

Yüksek dağların arasında kilometrelerce uzanan mavi bir göl, kış aylarında beyaza bürünen zirveler ve suyun altında saklı tarihî kalıntılar... Elazığ'ın Sivrice ilçesinde bulunan Hazar Gölü ile Hazarbaba Dağı, Doğu Anadolu'nun doğal zenginliklerini aynı coğrafyada buluşturuyor.

Elazığ il merkezinin yaklaşık 30 kilometre güneyinde yer alan Sivrice, bir yanında Hazar Gölü, diğer yanında yükselen Hazarbaba Dağı ile çevrili. İlçenin güneyindeki 2 bin 347 metre yüksekliğindeki Hazarbaba, Elazığ'ın en yüksek dağı olma özelliğini taşıyor.

Göl kıyısından başlayarak yüksek dağ yamaçlarına uzanan coğrafya, doğal yapısıyla hem su ekosistemlerine hem de dağlık alanlarda yaşayan farklı canlı türlerine ev sahipliği yapıyor.

2 bin 347 metrelik zirveden iki göl manzarası

Hazarbaba Dağı, yüksek konumu sayesinde Elazığ'ın farklı doğal alanlarını bir arada görme imkânı sunuyor.

Hazar Gölü'nün güneyinde yükselen dağın zirveye yakın bölümlerinden gölün geniş su yüzeyi, Sivrice'nin yerleşim alanları ve çevredeki dağ sıraları izlenebiliyor.

Elazığ Valiliğinin verilerine göre dağın uygun seyir noktalarından Hazar Gölü ile Keban Baraj Gölü'nü aynı anda görmek de mümkün.

Kış aylarında karla kaplanan yüksek kesimler, aşağıda uzanan gölün mavi sularıyla belirgin bir karşıtlık oluşturuyor. İlkbaharda karların erimesiyle dağın yamaçlarındaki bitki örtüsü canlanırken yaz aylarında göl çevresi farklı bir görünüme kavuşuyor.

Hazarbaba Dağı, yalnızca manzarasıyla değil, doğa yürüyüşlerine elverişli yüksek kesimleriyle de biliniyor. Bölgede özellikle ilkbahar aylarında dağ ve doğa yürüyüşleri gerçekleştiriliyor.

Dağların arasındaki tektonik göl

Hazar Gölü, Hazarbaba ve Mastar dağları arasında uzanan tektonik kökenli bir göl.

Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre deniz seviyesinden yaklaşık 1.248 metre yükseklikte bulunan göl, Sivrice ilçesinden başlayarak doğuda Maden ilçesinin Gezin beldesine kadar uzanıyor.

Yaklaşık 22 kilometre uzunluğundaki gölün genişliği yer yer 4 kilometreye, yüzölçümü ise 84 kilometrekareye ulaşıyor. En derin noktası yaklaşık 216 metre olarak belirtiliyor.

Gölün oluşumunda bölgedeki tektonik hareketler ve yer kabuğunda meydana gelen değişimler etkili oldu.

Dağlarla çevrili konumu sayesinde farklı açılardan izlenebilen göl, gün içerisinde güneş ışığının geliş açısına ve hava koşullarına bağlı olarak mavinin ve yeşilin farklı tonlarında görünebiliyor.

Kıyılarında doğal koylar, plajlar ve dinlenme alanları bulunan Hazar Gölü, özellikle yaz aylarında su sporları ve doğa etkinlikleri için kullanılan alanlar arasında yer alıyor.

Yalnızca iki göl ve dağ değil, zengin bir yaşam alanı

Hazar Gölü ve çevresi, sahip olduğu biyolojik çeşitlilik nedeniyle de önem taşıyor.

Tarım ve Orman Bakanlığının doğa turizmi envanterine göre Hazar Gölü Havzası'nda yapılan araştırmalarda 14'ü endemik olmak üzere 226 bitki türü tespit edildi.

Bölgede 66 kuş, 21 memeli, 9 sürüngen ve 5 balık türünün varlığı da kayıtlara geçti.

Göldeki balıklardan Hazar inci balığı ve dişli sazancık, yalnızca Hazar Gölü'nde yaşayan endemik türler arasında bulunuyor.

Su kuşları açısından da önemli bir yaşam alanı oluşturan gölde elmabaş patka, tepeli patka, sakarmeke, karabatak ve farklı ördek türleri görülebiliyor.

Çevredeki dağlık ve ormanlık alanlarda ise meşe toplulukları, ardıç, alıç ve çeşitli otsu bitkiler bulunuyor.

Hazar Gölü Sulak Alanı, 2015 yılında ulusal öneme sahip sulak alan olarak tescil edildi. Bölgenin doğal yapısı ve canlı çeşitliliği, göl çevresindeki ekosistemin korunmasını önemli hâle getiriyor.

Suyun altında kalan tarih: Batık Kent

Hazar Gölü'nün doğal güzelliklerinin yanı sıra dikkat çeken bir başka özelliği de su altında bulunan tarihî yerleşim kalıntıları.

Gölün güney kıyısındaki Batık Kent ve Kilise Adası, arkeolojik ve doğal sit kapsamında korunan alanlar arasında yer alıyor.

Elazığ İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün kayıtlarına göre bölgede geçmişte bir yerleşim alanı ile dinî yapıların bulunduğu biliniyor.

Tarihî kaynaklarda, 11. yüzyıldan önce inşa edildiği değerlendirilen bir kilise veya manastırın bir dönem önemli bir dinî merkez olarak kullanıldığı belirtiliyor.

Göl seviyesindeki değişimler sonucunda yerleşimin bazı bölümleri sular altında kalırken tarihî kalıntıların bir kısmı bugün su yüzeyine yakın noktalarda görülebiliyor.

Batık Kent ve Kilise Adası, Hazar Gölü'nün yalnızca doğal bir oluşum değil, aynı zamanda farklı dönemlerin izlerini taşıyan tarihî bir alan olduğunu da ortaya koyuyor.

Hazarbaba'da kış, göl kıyısında yaz

Hazarbaba Dağı ile Hazar Gölü'nün birbirine yakın konumu, bölgede farklı mevsimlere özgü doğa ve spor etkinliklerinin yapılmasına imkân tanıyor.

Dağın yaklaşık 1.850 metre rakımındaki Hazarbaba Kayak Merkezi, 1999 yılında faaliyete geçti. Kayak pistleri ve mekanik tesisleriyle oluşturulan merkez, bölgenin kış turizmi geçmişinde önemli bir yer tutuyor.

Kar yağışının etkili olduğu dönemlerde dağın yüksek kesimleri kayak için uygun koşullar oluştururken yaz aylarında yamaç paraşütü ve doğa yürüyüşleri öne çıkıyor.

Hazar Gölü kıyısında ise yüzme, kampçılık ve tekne gezileri gibi faaliyetler gerçekleştiriliyor.

Göl kıyısındaki 23 hektarlık Hazar Gölü Tabiat Parkı da 2011 yılından bu yana korunan alan statüsünde bulunuyor. Park içerisinde yürüyüş, dinlenme ve günübirlik doğa etkinliklerine yönelik alanlar yer alıyor.

Doğu Anadolu'nun korunması gereken doğal mirası

Hazarbaba Dağı ile Hazar Gölü'nün oluşturduğu coğrafya, yüksek dağ ekosistemleri, sulak alanları ve tarihî kalıntıları bir arada barındırıyor.

Bir yanda karla kaplanan dağ yamaçları, diğer yanda kilometrelerce uzanan göl, bölgenin mevsimlere göre değişen doğal görünümünü oluşturuyor.

Endemik balık türleri, kuşların yaşam alanları ve su altındaki tarihî kalıntılarıyla Hazar Gölü, yalnızca manzarasıyla değil, bilimsel ve kültürel özellikleriyle de önem taşıyor.

Elazığ'ın en yüksek dağı Hazarbaba'nın eteklerinde uzanan bu doğal alan, dağların ve suyun şekillendirdiği coğrafyasıyla Doğu Anadolu'nun doğal çeşitliliğini yansıtmaya devam ediyor.